Kredytobiorcy połączeni węzłem trwalszym niż małżeństwo


Znaczny odsetek kredytobiorców hipotecznych to małżonkowie, którzy wspólnie podjęli decyzję o zadłużeniu się na kilkanaście lub kilkadziesiąt lat, aby zakupić wymarzone mieszkanie. I można by rzec, że nie ma w tym nic nadzwyczajnego. Nie mniej problem zaczyna pojawiać się, kiedy wspólne drogi małżonków zaczynają się rozchodzić… Wtedy okazuje się, że pozbycie się wspólnego kredytu nie jest wcale takie proste, nawet przy założeniu, że tylko jedno z małżonków otrzymuje mieszkanie zakupione za wspólnie zaciągnięty i spłacany kredyt hipoteczny.

Ale po kolei…

Rozwód skutkuje, oprócz zakończeniem małżeństwa, podziałem wspólnego majątku w formie dobrowolnej lub przez orzeczenie sądu. Nie dotyczy to jednak wspólnie zaciągniętych długów, a więc również razem zaciągniętego kredytu hipotecznego. Orzeczenie rozwodu nie stanowi o zwolnieniu którejkolwiek strony z długu. Po rozwodzie byli małżonkowie nadal posiadają obowiązek spłaty zaciągniętego zobowiązania i nieistotnym jest, która ze stron postępowania czyni użytek z nieruchomości.
Zaznaczyć należy, iż ani rozwód, ani podział majątku nie wywierają skutków na zawartą umowę kredytową. Wynika to z faktu, że do majątku wspólnego zaliczają się jedynie aktywa, a więc składniki posiadające dodatnią wartość, czyli ruchomości, nieruchomości czy wierzytelności. W jego skład nie wchodzą natomiast długi, a taki charakter ma zadłużenie z tytułu umowy kredytowej.

Rozwód i podział majątku nie wpłyną więc na konieczność spłaty kredytu na dotychczasowych zasadach, czyli przez obojga małżonków.

Od zadłużenia z tytułu umowy kredytowej, które zobowiązani są spłacać kredytobiorcy, należy z całą stanowczością odróżnić kwestię roszczenia wobec banku, jakie im przysługuje. Zadłużenie to nic innego jak zaciągnięty kredyt hipoteczny, roszczenie to uprawnienie do żądania od banku zachowania się w określony sposób, tj. stwierdzenia nieważności umowy kredytowej bądź jej “odfrankowienia” i zwrotu nadpłaconych rat.

Jak dochodzić roszczeń po rozwodzie?

Jak zatem dochodzić roszczeń z tytułu umowy kredytu po rozwodzie? I jak wygląda roszczenie byłych małżonków z tytułu umowy kredytu hipotecznego…? – istnieje klika możliwych rozwiązań.

Najmniej problematycznym wydaje się zgoda banku na zwolnienie jednego z małżonków z długu, czyli chodzi o tzw. przejęcie długu przez jedną osobę.

Roszczenie byłych małżonków z tytułu umowy kredytu hipotecznego (w odróżnieniu od zadłużenia kredytobiorców) wchodzi w skład majątku wspólnego, o ile zobowiązanie zaciągnięto w trakcie małżeństwa. Jest ono traktowane jako aktywa przysługujące obojgu małżonkom i podlega podziałowi w taki sam sposób, jak inne składniki. Z uwagi na fakt, że przy podziale majątku można podzielić, jak już wspominałam, wyłącznie aktywa, może więc dojść do sytuacji, w której podzielone zostanie mieszkanie – np. w ten sposób, iż przypadnie jednemu małżonkowi z obowiązkiem rekompensaty. Jednakże zobowiązanie wobec banku z tytułu kredytu hipotecznego nie przejdzie tylko na małżonka, który otrzymał nieruchomość – NADAL dotyczył będzie OBYDWU STRON SOLIDARNIE.

W takim wypadku istnieje rozwiązanie, które stosuje się w momencie rozstania kredytobiorców. Byli małżonkowie mogą skorzystać z instytucji przejęcia długu stypizowanego w art. 519-526 k.c. i zawrzeć porozumienie, w którym jeden z małżonków przejmie całe zobowiązanie. Umowa ta musi jednak zostać zaakceptowana przez bank. Zaznaczyć należy, iż zdolność kredytowa małżonka zainteresowanego “przejęciem” kredytu weryfikowana jest na nowo. W przypadku jej braku bank nie wyrazi zgody na przejęcie długu.

Są oczywiście minusy powyższego rozwiązania… Bank oczywiście wyrazi zgodę na zwolnienie jednego z małżonków z długu, ale zazwyczaj pobierze przy tym prowizję, podwyższy marżę oraz zażąda dodatkowego zabezpieczenia ze strony kredytobiorcy. Koszt zgody banku przy kredycie na 300.000,00 zł może wynieść od 50.000 zł do 100.000 zł, które należy spłacić w kolejnych ratach kredytu. To niestety dodatkowe ogromne obciążenie dla frankowiczów, których budżet i tak już jest w ostatnich latach wyraźnie nadszarpnięty.

Alternatywą dla takiego rozwiązania może być zatem sprzedaż nieruchomości bądź jej wynajem. Nie mniej nie zawsze jest to opłacalne, a kredytobiorcy rzadko decydują się na tak radykalną decyzję. Tu z pomocą rozwiedzionym kredytobiorcom może przyjść wytoczenie powództwa przeciwko bankowi, a mianowicie:

Wystąpienie z pozwem przeciwko bankowi przez oboje byłych małżonków – najczęściej stosowane rozwiązanie, gdy między małżonkami nie dokonano podziału majątku. Konieczne jest współdziałanie w procesie, byli małżonkowie występują razem w sporze przeciwko bankowi. Rozwiązanie to ma jednak plusy w postaci mniejszego skomplikowania procesu. Nie ma w nim potrzeby udowodniania wysokości roszczenia przysługującego jedynie jednemu z małżonków, gdyż ma ono charakter wspólny.

Wystąpienie z pozwem przeciwko bankowi przez jednego z małżonków jest możliwe zarówno przed podziałem majątku, jak i po jego podziale. W tej sytuacji, zgodnie z art. 43 § 1 KRiO, jeden z małżonków może pozwać bank o równowartość połowy roszczenia wynikającego z całej umowy. Każdy z małżonków bowiem posiada równy udział w majątku wspólnym. Zasada ta ma jednak swoje wyjątki. Nie stosuje się jej, gdy doszło do sądowego podziału majątku i sąd ustalił inne udziały niż ½. Wtedy roszczenia dochodzone powinny być w wysokości zgodnej z przyznanym udziałem. Drugim wyjątkiem jest sytuacja, w której strony, dzieląc majątek, dokonały również podziału swej wierzytelności wobec banku. Wtedy roszczenie wobec banku powinno odpowiadać wartości wierzytelności przyznanej kredytobiorcy na mocy podziału.

Otóż raz jeszcze należy podkreślić, rozwód nie ma wpływu na możliwość dochodzenia roszczeń od banku w związku z zawartym kredytem hipotecznym denominowanym lub indeksowanym do waluty obcej. Byli małżonkowie mają obowiązek po rozwodzie nadal dokonywać solidarnie spłaty zobowiązania kredytowego. Istnieje możliwość, by przepisać zobowiązanie na jednego z nich albo wymienić współkredytobiorcę, o ile bank się na to zgodzi i pozwoli podpisać aneks do istniejącej umowy. Pozostaje też możliwość spłacenia kredytu po sprzedaży nieruchomości.

Autorki:

Anna Wróblewska-Kała przez ponad 12 lat pracowała w spółkach prawa handlowego, współpracując jednocześnie z kancelariami adwokackimi i radcowskimi w Warszawie. W swojej codziennej praktyce udziela porad prawnych i dokonuje analiz prawnych z zakresu prawa cywilnego, gospodarczego i handlowego. Ma za sobą także doświadczenie w pracy dla funduszu inwestycyjnego. W mamkredytwefrankach.pl zajmuje się sprawami związanymi z kredytami bankowymi zaciągniętymi we franku szwajcarskim. Reprezentuje klientów przed sądem. Od ponad roku pełni funkcję niezależnego konsultanta ds. wyliczeń nadpłat spłaconych rat kredytowych oraz zwrotu kwoty w przypadku uznania umowy z bankiem za nieważną.

Wanda Sielewicz – pasjonatka prawa, nie tylko polskiego. Doktorantka o dyscyplinie prawo Uniwersytetu Warszawskiego, magister prawa francuskiego o specjalizacji: francuskie i europejskie prawo biznesowe Uniwersytetu w Poitiers. Jest również z wykształcenia ekonomistą – ze specjalizacją w zarządzaniu finansami. Doświadczenie zawodowe zdobywała w warszawskich kancelariach prawnych, zajmując się prawem handlowym oraz procesowym o specjalności odszkodowawczej. Jej specjalizacja to odszkodowania i zadośćuczynienia za niesłuszne pozbawienie wolności osób represjonowanych z powodów politycznych w latach 1944-1989. Jej najnowszy projekt, mamkredytwefrankach.pl, skupia się na pomocy frankowiczom.

Poprzedni artykułMarszałkowska Inicjatywa Sołecka – nasz wspólny sukces!
Następny artykułWiadomości TV Pogranicze 2020.12.23
Wydarzenia, newsy, wywiady, fotorelacje z gminy Głubczyce. Portal współpracuje z miesięcznikiem "Głos Głubczyc" i TV Pogranicze. TwojeGlubczyce.pl to Twój portal regionalny! Jeśli masz informację o ciekawym wydarzeniu, napisz! kontakt@twojeglubczyce.pl tel.: +48 600 806 804

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Wprowadź swoje imię

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.